Onderwijscatalogus in de praktijk bij de Leygraaf

Frans Thijssen schetst in een historisch perspectief het gebruik van kwalificatiedossiers van papier naar digi-k. Zo ook de geschiedenis van de onderwijscatalogus en de ontwikkelingen bij Leygraaf. De ballenbak, flexibiliteit, keuzeruimte is verworden tot een ministeck wat moet dienen als onderlegger om flexibel onderwijs te gaan roosteren. Gebruik maken van vaste onderwijsperioden en vaste blokken aan lestijd is het devies. Er zal in april een pilot starten om haalbaarheid van roosteren in relatie met ministeck en onderwijsperioden te onderzoeken.

De uitgangspunten van Leygraaf rondom de catalogus worden besproken in relatie met de impact voor systeem en proces:
- elke student zijn eigen dossier,
- student wordt baas van zijn eigen leertraject
- individuele leerplannen wordn belangrijke bouwstenen.
- onderwijsaanbod in de vorm van referentiearrangemeneten.
- onderwijscatalogus bevat planbare leereenheden met alle benodigde informatie.
- opschalen naar flexibel onderwijs.
- mensen en middelen moeten breed inzetten.
- benoem succesfactoren en zorg voor integratie van alle systemen.

De inrichting in de systemen gekoppeld aan processen wordt door Frans snel doorlopen.
Ik zie diverse aanwezigen achter de oren krabben, compleet en complex hoor ik murmelen.

Leygraaf gebruikt de teksten uit het kd, om  de studenten een beeld te geven van de opleiding.
Er is vanuit de scholen commentaar op de tekst in digitale vorm die eerst op papier geen probleem waren.
Momenteel krijgen studenten allemaal aanbodgericht onderwijs aangevuld met een stuk aan keuzeruimte. Frans toont een mooi arsenaal aan opdrachten keuzeruimte waar de student zich voor kan inschrijven.

Frans maakt aansluitend een omschrijving van een generieke onderwijsinrichting gelardeerd met de technische vertaalslag. Margret geeft aan dat binnen de scholen dit echter nog geen gemeengoed is. In de praktijk houden de scholen aan hun eigen excel en wijze van werken vast.Een brede acceptatie door de medewerkers is bij Leygraaf nog niet gerealiseerd.De te starten pilot dient als opmaat voor flexibilisering binnen het hele instituut.Management staat pal achter deze gekozen richting.

Boeiende tijden in Oss, Veghel Cuijk en omstreken.

Happen en stappen

Om een uur of twee heb ik een broodje gescoord. Terwijl ik omgeven door collegae zat te genieten werd er een camera op mijn snufferd gezet. Hoe is de kwaliteit van het eten? De vraag werd gesteld door het razende reporterteam van het congres. Tussen het kauwen door "Prima" gemompeld. Toen de vraag kwam en' wat zit er op?'' werd het wat lastiger.Na een grondige inhoudelijke analyse ondersteund met mijn achtergrond als docent levensmiddelen in het handelsonderwijs vertrokken de dames.
Even aangesloten bij de bloggerstafel en heb daar een wachtwoord voor wireless gekregen.

Jee, nou gaat het gebeuren, op naar de presentatie van de onderwijscatalogus van de Leygraaf.

Adjiedj Bakas-trends zijn niet lineair!

De voorspellingen van Adjiedj Bakas komen voor 80% uit, maar welke?

We moeten Niet met pensioen willen, het is saai en je gaat er alleen maar veel van drinken en 20 jaar naar doen tegen je partner...

Door IT wordt veel mogelijk gemaakt, we zien een leuk filmpje over 3d printen, Adjiedj voorspelt dat jongeren een iphone kunnen uitprinten bij de copyshop op de hoek. Maar de belangrijkste verandering is dat camera's overal zijn en dat iedereen altijd weet dat Jij er bent en Wie Jij bent. Het persoonlijk contact wordt belangrijker, administratie verdwijnt.

ROC's moeten volgens Adjiedj stoppen met de administratieve opleidingen omdat die beroepen zullen verdwijnen.

IT komt door alles heen, maar moet wel aansluiten op wat mensen willen, dus sla de handen ineen!

De titel slaat erop dat mensen ook weer dingen op papier gaan archiveren omdat je wilt weten waar het blijft/ is!

Ministekken met de onderwijscatalogus #cviov

Aangezien ik bijgepraat wilde worden over de onderwijscatalogus, heb ik hierover tijdens de conferentie voor Onderwijsvernieuwing en ICT een sessie van ROC De Leijgraaf gevolgd. Zo'n onderwijscatalogus kan onder meer het onderwijs transparanter maken. Maar zover is men nog niet.

Een onderwijscatalogus wordt gebruikt voor het ontwikkelen van onderwijs en het beheren hiervan. Het gebruiken van een onderwijscatalogus vraagt om een nieuw onderwijsmodel (fasering, overstapmomenten, standaarden zoals dezelfde lestijden of studielast). Er ontstaan dan bouwstenen waarmee lerenden onder begeleiding individuele leerplannen kunnen samenstellen. Frans Thijssen van De Leijgraaf typeerde het als 'ministekken'. De bouwstenen zijn ook gekoppeld aan de kwalificatiedossiers.

Individuele leerplannen worden belangrijke bouwstenen voor het onderwijs. Per periode wordt afgesproken wat een leerlingen gaat doen. Het onderwijsaanbod heeft de vorm van referentiearrangementen. De onderwijscatalogus bevat dan planbare leereenheden met de nodige informatie (o.a. vereiste voorkennis). Soms kan overigens ook volstaan worden met summiere informatie. Een uitgangspunt is ook dat mensen en middelen breed inzetbaar zijn (niet alleen een bepaald vak verzorgen). Integratie van systemen is overigens een must. Met name de koppeling met een systeem van COLO (waar kwalificatiedossiers in zitten) vormt een 'uitdaging' (gezien alle veranderingen in het systeem van COLO).

Een belangrijk onderdeel van de catalogus is een studiewijzer die o.a. veel informatie bevat over kerntaken, werkprocessen en competenties waar in leereenheden aan gewerkt wordt (ook handig voor verantwoording). Daarbij worden ook leereenheden gepresenteerd die deel uitmaken van het individuele leerplan. Deelnemers van De Leijgraaf kunnen overigens nog geen individuele leerplannen samenstellen, maar maken gebruik van standaard referentiearrangementen. De Leijgraaf heeft wel al één ochtend in de week gereserveerd waar deelnemers keuzeaanbod kunnen volgen.

De Leijgraaf is bezig met het ontwikkelen en invoeren van een onderwijscatalogus. Dit instrument krijgt pas echt toegevoegde waarde als je op basis van referentiearrangementen individuele leerpaden kunt samenstellen.

Nota bene: als je uitgaat van voornamelijk face-to-face leren, en je wilt flexibilisering realiseren, dan moet je veel meer in een onderwijscatalogus vastleggen. Als je meer gebruik maakt van a synchroon online leren, dan is flexibilisering veel gemakkelijker te regelen (en hoef je minder vast te leggen).

LIMBO: Leermiddelen In het MBO

Willem-Jan van Eijk van saMBO~ICT geeft een presentatie over het project liMBO, oftewel de leermiddelenketen in het MBO.
Hij opent met een voorbeeld van een deelnemer die niet bij zijn lesmateriaal kan en tussen docent, leverancier en ICT dienst moet laveren. Om dit op te lossen zijn er veel initiatieven ontstaan. Echter, deze bieden hoogstens deeloplossingen.
saMBO~ICT heeft daarom een 'pas op de plaats' gedaan. In deze periode is men gaan inventariseren in samenwerking met leveranciers en Mbo-instellingen. Dat leidde tot:

Gezamelijke ambitie: de leerling kan bij aanvang van het schooljaar starten met het onderwijs proces (alles is op tijd en doet het).

Uitwerking: vanuit één omgeving toegang tot alle materialen en een leveranciersonafhankelijke omgeving voor bestellen en betalen. Om de keten goed te laten functioneren is er een minimale set standaarden en basisafspraken nodig.

De knelpunten op een rij:

• Onvoldoende afspraken en standaarden in de keten.
• Leveranciers of uitgeverijen die eigen oplossingen kiezen.
• Keten is te complex.
• Administratieve processen die niet op orde zijn. 
• Onvoldoende regie op de vraagstelling uit de sector (dat zijn wij dus!). 

Om het laatste knelpunt op te lossen is er een plan van eisen gemaakt. Dit duidt dus wat MBO's nodig hebben. Er komt nu een vervolgronde waarin leveranciers geconsulteerd worden en pilots met 3 ROC's.

Dit moet als resultaat hebben:

• Elk ROC slechts één bestelomgeving 
• Voor alle leermiddelen
• Via een federatieve single sign-on oplossing. 

Overigens komt er wel wat discussie los die raakt aan de business-modellen van uitgeverijen. Vergelijkingen met iTunes store, Spotify, huurboeken, licenties en abonnementen komen voorbij. 

Mijn indruk:

• Het lijkt mij dat als lesmateriaal eigenlijk software is, je alle problemen krijgt die we gewend zijn met applicaties (autorisatie, vastlopers en de gewone 't werkt niet').
• De nadruk op de hele keten is terecht. Het aantal betrokkenen bij de uitlevering van digitaal lesmateriaal is groot. Als lesmateriaal niet werkt dan kan dat aan zoveel factoren liggen, dat je voor oplossingen de hele keten moet betrekken.
• Dit is zo nodig!
• Willem-Jan heeft een rustige manier van presenteren en veel inhoudelijke kennis. De totale problematiek kan hij daardoor goed uit elkaar trekken. 
• Zo'n Spotify: "Flatfee, eat all you want" licentie zou leuk zijn.

Docenten effectiever professionaliseren dankzij ICT #cviov

Van 11.40 tot 12.40 uur heb ik tijdens Dé Conferentie voor Onderwijsvernieuwing en ICT zelf een sessie verzorgd over Docenten effectiever professionaliseren dankzij ICT . Volgens mij kan professionalisering van docenten beter. In deze sessie heb ik met de aanwezigen verkend hoe je met behulp van nieuwe technologie leren van docenten op een alternatieve manier vorm kunt geven. Een belangrijk uitgangspunt daarbij is de combinatie van formeel en informeel leren, en het gebruik van diverse online leeractiviteiten.

Digitale OER- ROC Nijmegen

De laatste keynote spreker had als centrale thema 'Rather a safe chaos than a dangerous order...'
Het verhaal van Koos van Houten van ROC Nijmegen sluit hier -zo geeft hij direct toe- niet op aan, men wil hier wel overzicht en inzicht geven aan studenten maar men wil er ook mee willen sturen. Er zit dus ook een stuk controle in.

De presentatie wordt samen met Ep Voordes van Trajectplanner gegeven en start met een technisch probleem: geen internet... Niet zomaar uit het veld geslagen wordt de presentatie gestart vanuit de handout :)

Het ROC Nijmegen kent geen uniform onderwijsmodel. Men wil aan de ene kant ruimte laten en aan de andere kant inzicht geven en verkrijgen. Er wordt een koppeling gelegd tussen het examenregelement en de onderwijseenheden met toetsen. Vroeger kon een team naar de administratie gaan met het verzoek diploma's aan te maken, zonder dat daar enige controle op was. Op wat de studenten hadden gedaan en de behaalde resultaten. Door dit allemaal vast te leggen, verdwijnt er wel heel veel flexibiliteit voor docenten. Er moet veel meer (alles?) van te voren vastliggen! In elk geval alles dat meetelt voor het examen moet worden gecontroleerd door medewerkers van het examenbureau.

Het is echt opvallend dat de eerdere futurewatchers het meer over loslaten hebben en vertrouwen en dat ROC's ten gevolge van de landelijke controle- en beheersingsdrift ook steeds meer willen controleren. De schaalgrootte van de ROC's heeft hierin ook een rol! Als de verantwoordelijkheid heel laag wordt gelegd, wat is dan nog het bestaansrecht van het overkoepelend geheel? Maar dit terzijde, de presentatie gaat over de digitale OER :)

De livedemo van de functionaliteit van de tool is lastig te volgen, de kleine lettertjes zijn vast geschikt voor de werkplek maar minder voor op de beamer.

Men heeft ook beoogd verschillen in authorisatie aan te brengen, niet iedereen mag alles wijzigen. Hierdoor wordt een stuk uniformiteit geregeld.

Het beheer van de OER-en is volgens het ROC heel erg vergemakkelijkt en geeft veel inzicht in de mate waarin men het op orde heeft. Ook de verantwoording van de 850 uur kan met deze methodiek worden geregeld, best een bezoekje aan ROC-Nijmegen waard!

De bus is zo gek nog niet!

Kennisnet/SaMBO ICT - Jan Bartling, Tonny Plas

Openbaar vervoer van gegevens middels de ESB

Veel instellingen lijken op elkaar qua systemen en koppelingen. Het spinneweb aan koppelingen moet kunnen worden vereenvoudigd door het gebruik van een generieke servicebus.
Wil je rendement halen uit deze ESB, moeten ook processen worden aangepakt.

Een bus is voor het transport, niet om gegevens te veranderen, of te bewaren.

Als je gezamenlijk optrekt is er prijsvoordeel te behalen, als je mee wilt doen, meld je aan en Mis de Bus Niet!

ELO en video

Frans en Michael zijn medewerkers van “Helix Learning”, het Steunpunt Onderwijs & ICT van ROC Westerschelde (en op termijn wellicht ook ROC Zeeland). Hun taak: Ondersteuning en advisering op het gebied van Onderwijs & ICT.

De presentatie gaat over Chamillo 2.0: Een open source ELO. Chamillo 2.0 is een vernieuwde en meer toekomstgerichte versie van Chamillo 1.8, en is meer gebruikers- en samenwerkingsgericht dan de oude versie. Daarnaast is de interfacing naar andere systemen beter geregeld.

Chamillo is Repository-based: iedereen heeft een eigen “bak” met learning objects. Die objecten kunnen gebruikt worden binnen (Chamillo) applicaties. Alle materialen worden dus eenmalig op een centrale plaats binnen de ELO opgeslagen. Bijzonder is, dat het in deze repository mogelijk is om een eigen metadataset aan te maken (bv NL-LOM). Een erg nuttige eigenschap die in veel ELO’s ontbreekt. Ik zou wel willen dat wij dat ook hadden……

Video wordt in een externe Streaming Media Server (Media Mosa), dus buiten Chamillo opgeslagen. En dat laatste is nu net waar ik voor gekomen ben. ROC Eindhoven begint in toenemende mate aan te lopen tegen de beperkingen van video opslag in onze ELO. Met name Zorg gebruikt steeds meer video. Er moet een oplossing komen. Wellicht is dat media Mosa. Maar daarmee ben je er nog niet. Licentiekosten? Hosten of zelf een server optuigen? Koppeling met de ELO?

Interessant om te zien hoe je vanuit de ELO op basis van kenmerken kunt zoeken naar videomateriaal op de server en dit in de ELO kunt uitserveren, net als bij Youtube. Maar kan dit ook met documenten, en Scorm-paketten? Er zijn nog veel vragen. Voor de zomer willen we antwoorden hebben op deze vragen. Michael en Frans: we komen binnenkort eens langs!

Zonder taal en rekenen geen diploma!

Het Koning Willem 1 College beschreef vanochtend in de eerste ronde hoe zij de weg richting de verplichte examinering van taal en rekenen hebben vormgegeven.  Eerst werd het algemene, bekende, kader geschetst en daarna werd ingezoomd op de uitwerking daarvan binnen de school. Een structuur met een klankbordgroep, projectgroepen Nederlands en rekenen en taal- en rekencoaches op de afdelingen moet ervoor zorgen dat straks alle cursisten klaar zijn voor de examens. Een inrichting zoals die in ieder geval op ons ROC ook grotendeels wordt aangehouden.
Door middel van stellingen werd nog in kleine groepjes gediscussieerd en daarbij werd wel duidelijk dat iedereen het erover eens is dat een duidelijke organisatie nodig is, dat je daar vooral ook de mensen van de ondersteunende diensten bij moet betrekken en dat de professionalisering van je docenten voorop staat. Daarvoor zijn competentieprofielen opgesteld om vast te stellen wat iemand al kan en waar hij/zij nog aan zou kunnen/moeten werken.
Het verhaal was herkenbaar in veel opzichten en had op mij het effect dat ik dacht dat we het bij ons ROC al best goed geregeld hebben.

Link naar presentatie: MaMedia.nl, online communicatieplatform én leerbedrijf

MaMedia verzorgt tijdens de CvI-conferentie de AV-productie. Vanaf 18.00 uur vindt u op dit blog het dagjournaal met de hoogtepunten van de eerste conferentiedag. Daarnaast verschijnen op dit blog ook kortere items over de conferentie.

Maar wat is Mamedia eigenlijk?

MaMedia is een leerbedrijf van het Mediacollege Amsterdam, dat zich richt op het vergroten van de (online) interactie tussen docenten, studenten en medewerkers. Dit gebeurt onder andere door contentgeneratie (in film) uit onderwijsprojecten. De interactie vindt plaats binnen de community www.mamedia.nl , op narrowcastingschermen en via de sociale media-kanalen. In de presentatie worden de verschillende onderdelen belicht, best practices beschreven/getoond etc.

Hierbij de link naar mijn presentatie (Prezi)

Tablets en nieuwe media in het onderwijs

Zojuist samen met Irma de presentatie vanuit ROC Eindhoven verzorgd, ik was er best tevreden mee. Diverse ouwe getrouwen en coryfeeën waren aanwezig. Leuk feest van herkenning, we worstelen allen met dezelfde zaken. Ik sluit nu aan bij een presentatie vanuit het Alfa college. Ze nemen een overvolle zaal mee in de wondere wereld van de inzet van tablets en social media in het primair proces.

Statement: het nieuw gereedschap komt de  klas in. Tablets in alle maten, twitter, smartboards, apps en games. Of je die nodig hebt? Generatie XY is opgegroeid met deze tools, zijn zelfs socialer dan hun studiegenoten. Zij hebben een dagtaak aan het bijhouden van hun sociale contacten. Kennis 2.0 en web 2.0 ; Kennis voor de studenten is buiten te vinden. Prive en school lopen steeds meer door elkaar heen. Smartphones, tablets, wikipedia, dropbox,  facebook en  twitter : communicatie knalt de klas in en loopt de klas weer uit. Sleutelwoorden: zichtbaar en interactief.

Het Alfa college anticipeert daarop: een  twitteraccount voor hun volgers, studentenraad op facebook,  Linked in voor alumnibeleid en een Alfa Youtube channel. In het onderwijs is men aan het experimenteren met nieuwe media: Trello.com; projectmanagement online. Studenten zijn eigenaar en leggen vast, een docent verzorgt de benodigde begeleiding. Twitter gebruik bij het mentoraat. Er is beperkte tijd voor studentbegeleiding, een docent toelaten tot  twitterberichten van studenten geeft extra dimensie op het mentoraat en beter zicht op student en sociaal netwerk. Voor studenten is gekozen voor een gesloten account. Dit in het kader van nodige privacy.

Er zijn trainingen voor medewerkers beschikbaar: laptops in de klas, van digibeet tot digi-atleet. (lesmateriaal en didactische toepassingen voor digiborden. Er is verder een pilot gestart genaamd “leren op maat”; werken met een Ipad in het onderwijs. (drenthe college, alfa college participeren daarin) Leren op maat ondersteunt op gebied van lesmateriaal, flexibiliseren in relatie met de eisen vanuit de kwalificatiedossiers.
De zoektocht is gestart naar welk device, diverse android en  ios tablets zijn bij docenten uitgezet.
Er bestaat duidelijk een digitale angst bij docent en management. Moet dat nu? Al die complexe techniek en is het niet afstandelijk, dat  werken met een tablet. De IT omgeving is en wordt volledig leidend voor het onderwijs. Deze voldoet niet aan onderwijs eisen; er is tevens geen extra it-ondersteuning op de vloer. “Dit is het, daar moet je het mee doen” een houding die levert veel frustratie op.

Advies: benoem de inhoud van een basistraining ICT. Zet een docent onafhankelijk van IT voor de klas. Maak een vraaggestuurde it- inrichting zodat een docent weer met nieuwe middelen de verbinding met studenten kan maken. Spreek heel duidelijk af wat bedrijfskritische data is en hou die “binnenshuis”. De rest mag en kan open!

Inhoudelijk een goede sessie; er wordt een haalbare situatie geschetst. Ambitieuze uitgangspunten, er ontstaat een complexe infrastructuur die lastig is voor het hoge percentage grijsaards voor de klas. Of het in de praktijk haalbaar is zal de tijd leren.

Horizon Onderzoek

Ik ben bij een presentatie van de onderzoeksresultaten van het zogenaamde Horizon Onderzoek, door John Schobben van ROC Leijgraaf en Maaike van Kessel. Hier heb ik al eens eerder over geschreven. Een follow-up dus.

Wat is de rol van onderzoek binnen onderwijsontwikkeling?
John noemt 5 pijlers met o.a. beroepsgerichte context, de nadruk op begeleiding en loopbaanleren. Deze pijlers ontwikkelen niet zomaar. Zet je echter per pijler projecten op, dan loop je het risico dat een team op de ene pijler veel verder ontwikkelt dan op de andere. Een integrale aanpak, gecombineerd met systematisch onderzoek, probeert dit te voorkomen en zo een duurzame vernieuwing te krijgen.

De Leijgraaf is in het vierde jaar van dit onderzoek. Ze gebruiken interviews en longitudinale casestudies in onderwijsteams als methodiek. Daarnaast is een lange adem (10 jaar!) en juist startmoment van belang:

• Vanwege zo'n lange doorlooptijd komt verdere invulling gaandeweg. Dit leidt tot dubbele reactie. Aan de ene kant behoefte aan vrijheid maar ook aan de andere kant de behoefte aan duidelijkheid.
• Wisseling van CVB leden vergt extra aandacht, omdat vernieuwing anders niet wordt doorgezet.

Maaike schetst 2 gevaren voor duurzame verandering:

• Druk van buiten: veranderend beleid, wetgeving, publieke opinie en ontwikkelingen, zoals de financiële crisis of avo-isering, kan afleiden.
• Druk van binnen: teveel tegelijkertijd of men is het niet eens met de gekozen vorm.

Halverwege ontstond eigenlijk een hele interessante discussie, n.a.v. de vraag hoe resultaatverantwoordelijk de teams echt zijn. De link werd toen gelegd naar managementinformatie, die vaak achteraf je terug laat kijken en ter verantwoording aan CVB is. Dat is dus te laat en te hoog. Teams hebben hele andere informatie nodig waar ze van wakker liggen (en horen te liggen). Daar helpt een standaard dashboard met KPI's voor CVB niet aan mee.

Onderzoek bij integraal onderwijs vernieuwen leest als Peyton Place

Wat is de rol van onderzoek bij onderwijsontwikkeling? Dat was één van de onderwerpen van de sessie van ROC De Leijgraaf tijdens de conferentie voor Onderwijsvernieuwing en ICT. Rapportages lezen als een "Peyton Place" van de eigen organisatie.

Over het nut van een crisis en de waarde van een veilige chaos

Vandaag is Dé Conferentie voor Onderwijsvernieuwing en ICT van start gegaan. Trendwatcher Adjiedj Bakas schetste een aantal vernieuwingen en uitdagingen als gevolg van de ontwikkeling en invoering van ICT. Alex Peltekian pleitte onder meer voor 'onschuldige fraude' binnen het onderwijs.

De bijeenkomst startte uiteraard met welkomstwoorden van Ben Geerlings (Rijn IJssel College), Coen Free (Consortium voor Innovatie, dat nu 20 jaar geleden bestaat) en Jan van Zijl (MBO Raad). De setting was overigens een boxring, midden in de Athenezaal van Papendal.

Het middelbaar beroepsonderwijs is nog steeds onderwerp van en speler bij belangrijke veranderingen. ICT kan een belangrijke rol spelen bij het invullen van de veranderagenda (Focus op Vakmanschap). Volgens Coen Free zouden we daarbij meer dromen, en minder plannen mogen hebben. Van Zijl hekelde de overdadige aandacht voor incidenten binnen het MBO. Hij pleitte ervoor om vooruit te kijken, en niet te klagen. Het MBO mag compacter en uitdagender. Maar dan wel op een eigentijdse manier. Dus met ICT. En voor ruimte voor docenten die niet afkomstig zijn van initiële lerarenopleidingen. Hij pleitte er ook voor om scholen tijd en ruimte te geven om veranderingen door te voeren. Voor lerenden en met docenten.

Deze conferentie is het platform voor het delen van ervaringen en het geïnspireerd worden. Bijvoorbeeld door Adjiedj Bakas. Bakas wordt gepositioneerd als Trendwatcher des vaderlands. Eind 2009 heb ik eens met hem (en Justine Pardoen) een avond voor een business club in Roermond mogen verzorgen. Bakas stond stil bij de impact van ICT op onderwijsveranderingen. Hij ziet o.a. dat één van de hoogtse bazen van Google back ups op papier maakt, maar dat BMW ook zelfsturende auto's maakt.

80% van zijn voorspellingen komen in de regel uit. Weet wat er op je af komt, en bereid je daar op voor, adviseert. Hij signaleert drie trends:

1. Onderwijs komt in een stroomversnelling tijdens de Grote Stagnatie. Volgens hem bevinden we ons in de vijfde depressie van deze eeuw. Dat leidt ook tot nieuwe innovaties. Elke crisis levert vernieuwingen en uitdagingen op. Nu is dat bijvoorbeeld mobiele en draadloze technologie die zal leiden tot nieuwe manieren van leren en werken. "Never waste a good crisis".
2. IT zal alomtegenwoordig zijn van e-commerce tot straatlantaarns. Alle apparaten praten met elkaar, zijn met elkaar verbonden. 3D printen leidt bijvoorbeeld tot andere manieren van produceren. We zullen ons daar op moeten voorbereiden (bijvoorbeeld door bestemmingsplannen te veranderen of doordat we anders moeten leren omgaan met privacy). Hij pleitte er ook voor om alle administratieve opleidingen te schrappen omdat we die lerenden opleiden voor werkloosheid (dankzij ICT die ons in staat stelt veel administratieve processen zelf te regelen).
3. De derde trend is "Naar anders winkelen, werken en omgaan met eenzaamheid". Persoonlijke service (dienstverlening) blijft belangrijk. Dankzij slimme ICT krijgen verzorgenden bijvoorbeeld meer ruimte om aandacht te geven aan patiënten. Zo komen er ook gereedschappen waarmee oudere vrouwen zelf kunnen klussen. We moeten ook om leren gaan met eenzaamheid of om selectief om te gaan met ICT (bijvoorbeeld bij persoonlijke gesprekken). Daarvoor heb je 'phone stacking' (wie tijdens een etentje als eerste de smartphone neemt, betaalt de rekening). We zien ook dat we meer deals moeten sluiten met ICT-bedrijven. Insourcen wordt het nieuwe outsources. De toekomst is ook aan co-creatie.

Omhels de nieuwe industriële revolutie. Vorm een 'coalition of the willing', adviseerde Bakkas tenslotte. Bakas provoceert, heeft humor en gebruikt veel video. Bakas moet je zien.

"Rather a safe chaos than a dangerous order". Niets is wat het lijkt. Dat was het motto van Alex Peltekian, die dat ook illustreerde via video's.

Binnen het onderwijs heerst vaak veel werkdruk en overbelasting. Door minder uit te gaan van controle, maar meer van vertrouwen kunnen leidinggevenden helpen de werkdruk en overbelasting te verminderen. Schrap bijvoorbeeld alle vergaderingen en het taakbeleid. Laat docenten zich minder bezig houden met administratieve taken.

Binnen de luchtvaardindustrie wordt uitgegaan van "Rather a safe chaos than a dangerous order", en deze industrie is de veiligste industrie ter wereld. Daar leren ze niet meer bang te zijn voor chaos. Dat kan door professionals autonomie te geven en met elkaar te overleggen (free flight principe). Dat levert prachtige resultaten op. Daar kunnen we binnen het onderwijs ook van leren, volgens Peltekian. Het duurt overigens een jaar of twintig voordat dit volledig is bereikt binnen een organisatie.

Management is het regelen van het bestaande. Leiderschap gaat over omgaan met verschillen. Peltekian pleitte ervoor vooral het leiderschap te ontwikkelen. De manier waarop je mensen aanspreekt en bereikt, is heel belangrijk.

Peltekian hekelde het gelijkheidstreven binnen het onderwijs. Door het omarmen van het gelijkheidsdenken moeten we van alles gaan regelen. Dat leidt tot paternalisme. Het grote gevaar is dat je dan gaat nivelleren. Zich onderscheiden en afwijken is de aangelegenheid van het individu geworden. Degene die durft af te wijken, moet je koesteren.

Ken je grenzen en niet de regels. We moeten ons afvragen waarom we willen beheersen. Hebben we diie regels wel nodig. Hij pleitte daarom voor 'onschuldige fraude'. Dat zijn bijvoorbeeld leugentjes om bestwil. Onschuldige fraude is een indicator voor een onzinnige regel. Kijk eerst wat je wilt, dan of het kan en dan pas of het mag.

Peltekian stelde ook dat innovaties vaak vernieuwingen in de weg staan. Bij innovaties vergeet je vaak om je heen te kijken. Kijk buiten bestaande kaders. Dan realiseer je vernieuwingen. Durf anders te denken.

Workflow module van Educus

Ik ben bij een demonstratie van de Workflow module van Educus door Niels Leijssenaar en Herrie Abbink.
De Workflow module wordt meestal niet apart vermeld, omdat het mét alle andere modules werkt. Hieronder, zoals zo vaak met productdemonstraties, van mij geen verhaaltje maar een overzicht.

Algemeen:

• Je richt je eigen proces in, bijvoorbeeld het verwerken van BRON afkeuringen of het inschrijven van een deelnemer, op de manier waarop je dat zelf als instelling wenst te doen.
• Een proces kan lineair zijn of "als dit dan dat" splitsingen hebben.
• Elders in de EduArte suite ontstaat er een ketting van acties in een bepaalde volgorde.
• Deze worden aan medewerkers met de juiste rol toegekend.
• Er ontstaat een bak met nog af te handelen zaken, in totaal en per medewerker. Op de startpagina zie je je eigen nog uit te voeren 'activiteiten'.
• Ondertussen laat een monitor zien hoe het met een proces gaat.

Enkele details:

• Een medewerker kan tijdens het uitvoeren van een actie niet 'uitstappen', zodat er geen losse eindjes overblijven. Hij kan wel het proces even onderbreken. Of de volgende dag verder gaan.
• De hele interface is 'gewoon' die van EduArte. 
• Als er in een stap een signaal (mailtje) gestuurd moet worden dan kan het systeem dit voor je doen.

Mogelijkheden tot analyse van je proces:

• Openstaande procesuitvoeringen. Bijvoorbeeld: Bij hoeveel inschrijvingen moeten de ID's nog binnenkomen? Dit toont visueel waar een proces vast aan het lopen is of waar nog meer inzet nodig is.
• Verdeling van de statussen aan het eind van een proces.
• Doorlooptijd: Wat is de tijd die een actie gemiddeld kost?  . 
• Werkverdeling: Hoeveel acties heeft persoon X nog openstaan? 

Inrichting:

• Je geeft de naam en algemene kenmerken van het hoofdproces op.
• Triggers: Een actie wordt 'bevolkt' door speciale zoekacties of startactiviteit. Deze werkt als trigger, doordat er deelnemers met een bepaalde status opgeraapt worden. (Bijvoorbeeld: "Iedereen met de status van verbintenis = voorlopig".)
• De acties zelf worden bepaalt doordat je een lijst aanlegt met bewerkingsschermen. Gedurende het proces komen deze achter elkaar in beeld.
• Vervolgens koppel je uitvoerders aan de de acties. Dit kunnen individuen zijn of gebruikersgroepen.
• Koppel signalen van deadlines aan verantwoordelijke personen.

Eigen indruk:

Deze module lijkt me niet alleen handig bij standaard administratieve handelingen in bulk, met weinig uitzonderingen op de regel, maar vooral ook bij processen waar je anders moeilijk grip op krijgt. Bijvoorbeeld deelnemers die tussentijds overstappen van de ene naar de andere opleidingen. Dan komen er altijd handmatige, bewuste stappen bij om de hoek kijken. Het zijn vaak de processen die relatief weinig voorkomen, die gevoelig voor fouten zijn. 

Herstellen daarvan neemt dan veel tijd in beslag. Eigen dikke duim: het herstel van een fout in een weinig voorkomend proces kost evenveel inspanning als het foutloos uitvoeren van 10 veel voorkomende processen.

Als de workflowmodule dat voorkomt dan bewijst het snel zijn nut.

Temmen van het projectenmonster

Hans Steneker en Noud Heuvelmans zijn collega's van ROC Eindhoven (IM) en experts op het gebied van projectmanagement. Voorafgaand aan hun presentatie "Temmen van het projectenmonster"zie ik ze het raam afplakken met flip-over papier. Het contrast van de powerpoint laat te wensen over. Dit project hebben ze in ieder geval onder controle.

Eerst krijgt de zaal een oefening in projectmatig werken: in twee minuten een plan voor een paasei opleveren. Onbekenden werken ineens met elkaar samen om het doel te bereiken. Prachtig! Er wordt geschreven en getheoretiseerd. Na twee minuten levert een groep een plan op: Chocoladeletters van Sinterklaas smelten. Ei leegblazen. Vullen met gesmolten chocola en klaar. Anderen wilden eerst weten wie de doelgroep was en wat o.a. het beschikbare budget was. Lessons learned: eerst duidelijkheid krijgen over de in’s en out’s van je, project.

De presentatie beschrijft een draak met zeven koppen: het projectenmonster. Voordat ze beginnen vragen ze de zaal welke vraag ze in ieder geval beantwoord willen hebben. Iedere kop van de draak is namelijk weergegeven in een aparte presentatie. De zaal kan kiezen uit 8 presentaties (Koppen) en kiest “de duivelsdriehoek”: Geld, kwaliteit en tijd.

In dit onderdeel gaat het over de rol van de opdrachtgever, de projectleider , de projectmedewerkers, de klant. Quote: “Als een project mislukt heeft de opdrachtgever gefaald, niet de projectleider”. De presentatoren triggeren steeds discussie met de zaal die vaak met duidelijke kennis van zaken maar met uiteenlopende standpunten reageert. Een boeiende benadering.

Daarna volgt op verzoek van de zaal nog een andere kop: “Project in Control”, waarin de projectmethodiek van ROC Eindhoven wordt toegelicht, en wordt de rol van de tool “Principal Toolbox” belicht. EEn boeiend en verhelderend verhaal

Van water tot IT voorziening

Na een voorspoedige rit zijn wij, Karel en Willem, ROC Eindhoven, aangekomen in Papendal. De organisatie van zo een event is best een lastige en complexe klus. Als ik door m’n wimpertjes heen naar de organisatie van ontvangst en routing kijk stel ik vast dat de cvi organisatie die prima op orde heeft.
Alhoewel ik van plan was om de key-note  mee te maken is het met zoveel in het leven; keuzes maken.

Ik heb gekozen om m’n presentatie samen met maatje Irma op locatie af te stemmen.
Overigens dat was een goed besluit. Van de 3 vga stekkers geeft er “gene ene” zicht op onze presentatie. De jongens van de it afdeling staan ter ondersteuning klaar en geven advies. Voordat ik daar wat mee kan doen weet een trotse geëmancipeerde vrouw te melden dat ze een juiste stekker in het juiste gat geplugd heeft. Kind kan de was doen.

Floormanager Tony van Kampen, docent en operationeel teamleider bij Rijn-IJssel komt belangstellend vragen of alles op orde is. Twee blije gezichten geven hem het antwoord. Water wordt binnengebracht. Camera’s worden in stelling gebracht. Na het invoeren van een wpa2 key voor m’n wifi is het begin van de ochtend prima. Momenteel zitten we aan de koffie. Het gesprek gaat samen met Tony over teamindelingen en niveaus van opleidingen. Hoe werkt dat bij jullie, zo gaat dat bij ons…

Kennisdeling op micro-niveau in een megasetting

Adjiedj Bakas

Bakas bespreekt een aantal megatrends waar het onderwijs mee te maken heeft. Onderwijs in stroomversnelling tijdens 'De grote stagnatie'. De wetmatigheid van de Kondratieff-golven zorgt ervoor dat we de huidige crisis ook weer te boven zullen komen door de technologische innovaties. Allerlei  nieuwe sectoren zullen voor veel banen zorgen: energiesector, zorg. Never waste a good crisis. Trend 2: IT is straks overal, van e-commerce tot straatlantaarns. Apparaten worden door mensen zelf uit de 3-d printer gehaald. Voor onderwijs: e-leren is niet meer weg te denken. En alles draadloos. Maar in de administratieve beroepen zal werkgelegenheid teruglopen, Bakas waarschuwt de roc's er nu al voor. IT zal heel veel overnemen. Trend 3 Naar anders winkelen, werken en omgaan met eenzaamheid. Mensen worden ouder en blijven langer gezond. Technologie kan daarbij helpen.
Form a coalition of the willing om veranderingen voor elkaar te krijgen.

Keynote door Alex Peltekian

Alexander Peltekian heeft een rustige maar interessante keynote. Hij opent met een voorbeeld uit de luchtvaart.

Het Free Flight concept illustreert wat er gebeurt als je controle loslaat. Het begon met een simulatie waarin piloten op botskoers, zonder verkeerstoren, zelf de situatie oplossen. Wat blijkt? Als een team goed communiceert, zonder controle van buitenaf, dan lossen ze een crisis sneller en veiliger op. Tegelijkertijd nam de capaciteit van het luchtruim toe.

De metafoor is duidelijk: als je op de achtergrond blijft als bestuurder of manager, het controleren en beheersen losser laat, dan is het uiteindelijke resultaat beter.

Verder stelt Alex: Innovatie staat vernieuwing in de weg! Vooral als 'gestuurde' innovatie het 'out-of-the-box' denken blokkeert. Vraag je daarom voortdurend af: waarom wil ik beheersen? Waarom wil ik regels? Om controle uit te oefenen over iets dat ik beter anders kan organiseren? Als je een voorbeeld tegenkomt van "onschuldige fraude" dan is dat vaak een indicator van een onzinnige regel....